19 juni 2017

Alweer anderhalf jaar geleden werd jij geboren. Het is zo raar hoe de tijd verstrijkt en hoe de scherpe pijn afneemt. Het is een bizarre ontwikkeling. Terwijl ik dacht dat ik nooit meer zou kunnen functioneren, lukt het me toch weer na al die maanden. Het rare is dat de beelden niet vervagen, die zie ik haarscherp op mijn netvlies. Ook het gevoel die deze beelden oproepen zijn nog steeds even heftig als toen. Hoe kan het dan dat het toch minder pijn is gaan doen? Deze kwestie blijft me teisteren. Je kind verliezen is één van de ergste dingen die je kan overkomen in onze westerse/rijke maatschappij, daar ben ik van overtuigd, maar toch leef ik nog. En zo vaak vraag ik me af, hoe? waarom? Toen het net gebeurd was wilde ik mij het liefst bij hem voegen. Michel bij Demian, ik bij Alex*. En ook dat is zo vreemd aan de hele gebeurtenis, de vragen over de dood. Waar is hij? Wat doet hij? Is hij ergens? Zullen we elkaar weer zien? Ik zat mijn lievelings film ‘The Gladiator’ te kijken, waarin op het eind de man herenigd wordt met zijn vrouw en zoon in het Elysium. ‘I will see you again, but not yet… not yet’ zegt zijn vriend die levend achterblijft. Zal Alex* op ons blijven wachten? Wat doen ze daar? Zijn ze vrij? ‘Now we are free’ is voor mij een houvast. De dood bevrijd ons soms…

Ik weet dat dit allemaal nogal vaag en donker overkomt, maar dat stukje van mij wat afgestorven is denkt zo. De liefde voor beide zonen splitst mij doormidden. Natuurlijk wil ik leven, hou ik van het leven, maar tegelijk is het ook zo oneerlijk en begrijp ik er geen snars van. Uit schuldgevoel komen deze gedachten in me op. Hoe kan ik Alex* alleen laten? Welke moeder doet zoiets? En als je wilt leven is dit dus iets wat je los moet laten. Erin geloven dat hij wacht, ons niet mist, in goede handen is, of simpel weg dat er geen hiernamaals is en hij gewoon weg is. Die nuchtere/wetenschappelijke ik is er ook nog steeds, maar het idee dat het zwart is en blijft en dat de natuur absoluut geen doel heeft maakt me zo treurig. Ik zoek naar troost, maar niets is goed genoeg, de vragen blijven. Nog altijd na anderhalf jaar. Is hij nog steeds de baby die stierf of groeit hij mee? Hoe had hij er nu uitgezien als 18 maanden oude dreumes? Ik mis dat, ik mis hem… Er is momenteel een reclame van burendag, een tranentrekker voor mij. Een klein meisje verspreid briefjes van haar vermiste olifantenknuffel en ze is heel erg verdrietig. Het eind is dan dat een buurvrouw er eentje namaakt en op miraculeuze wijze vindt het meisje dan haar olifantenknuffel terug. Ik weet niet of t komt omdat het om een olifant gaat, Maart het raakt me, alles is vervangbaar, behalve je eigen vlees en bloed…

Ik merk nu ik zwanger ben dat het gemis en schuldgevoel alleen maar weer groter worden. Alsof het hele rouwproces weer opnieuw begint. Ik voel me constant gefrustreerd en boos omdat Alex* er niet is. Nooit zal zijn. En de baby die ik draag had er waarschijnlijk niet geweest als hij leefde. Hoe kan ik dat goed praten? Ik wil hem niet vervangen! Ik wil gewoon een brusje voor Demian! (stampvoetend). Demian zelf wil t liefst een broertje, dan heeft hij er één in de lucht en één hier. Snel zegt hij er dan achteraan dat hij ook nog een zusje in de lucht wilt en eentje hier. Nou ik hoop dat natuurlijk niet. Er zijn al genoeg meisjes bij Alex*. Dan denk ik aan al die baby’s van lotgenoten die het zelfde lot delen. Sterren, vlinders en wolken, allemaal bij elkaar. Het is zooo oneerlijk!! En al die ouders gaan er anders mee om, iedereen doet het op zijn eigen manier. Er is geen goed of fout, het zijn simpel weg mijn eigen gedachtes die me terroriseren. Ik ben bang dat ze dat altijd zullen blijven doen, er zijn geen antwoorden. Alleen verlichting op dat moment dat ik ergens in geloof of troost in iets vind. Momenteel is dat vooral afsluiten van alles wat er gebeurd is. Het lukt niet, maar ik probeer het wel. Elke ochtend komen de flashbacks voorbij van de operatiekamer, de geboorte, de verre afstand tussen hem en mij, het binnen rijden van het ziekenhuisbed tijdens het einde van de reanimatie, onze families hartverscheurend verdrietig. En ik vraag me af, gebeurd ons dat weer? Zullen we nu wel ons kindje kunnen houden? Een geweldige paniek maakt zich dan meester van me. Ik wil er niet aan denken. Heen en weer gesleurd tussen hoop, angst, moed, verslagenheid en verlamming. Een vriend van mij zei ‘ik vind het zo dapper dat jullie het weer proberen’. En ja dat is zo. Het is een hele opgave. Maar dat is gezond leven, overlevingsdrang. Hoop, verlangen, (naïviteit) en liefde, zijn altijd groter dan die enorme angst, zo blijven we voortbestaan. Het kan ons toch niet nóg een keer gebeuren? En ik weet donders goed dat dit wel kan, het leven is onrechtvaardig en helemaal niet leuk. Ik huil constant om alles, Londen, Manchester, Romy en Savannah. Maar we moeten t proberen. Ik kan niet mijn leven alleen maar uitzitten, ik zal voor die lichtpuntjes moeten vechten. Nog een tegenslag overleef ik niet, maar dat zien we dan wel weer. Er is altijd een weg naar vrijheid, we komen en we gaan, maar wat voor zin het heeft? Gooi dat maar in mijn pet!!!

Ps. Ik ben enorm dankbaar voor alle steun en hulp die wij mogen ontvangen. Iedereen die ons een hart onder de riem wilt steken. Mij er doorheen sleept. Elke week ligt er wel iets in de brievenbus, krijgen we lieve berichtjes en telefoontjes. Ik haal daar een ongekende kracht en inspiratie uit! Dank jullie wel!!

Dit gedichtje kreeg ik onder andere toegestuurd en hij is zo mooi dat ik hem graag met jullie wil delen: 

Wat een dag

Zal straks de zon

Gaan schijnen

Door de wolken

Snel verdwijnen

Wat een dag
Lach je lach

Als vandaag

Verdwijnt in morgen

Ben je blij

Heb je zorgen

Lach je lach
Want je zag

Dat je samen

Ver kunt komen

Veel verder

Dan je dromen

Want je zag
Dat het mag

Op een ander

Veel vertrouwen

Waar je steeds meer

Van gaat houden

Ja, echt dat mag
Wij geven wolken

De kleuren van de regenboog

De tranen die je eerst zag

Geef die maar aan een regendag

Regendag
O, de dag

Als alles moeilijk lijkt

Zodat die dag de zon

Niet stralen mag

Kop op en lach
Straks zal de zon

Weer schijnen

Door de wolken

Snel verdwijnen

Een nieuwe dag
Het is morgen

Weer een nieuwe dag

Als ik maar bij je

Blijven mag
Hoopvol zeggen Michel en ik dagelijks tegen elkaar dat we volgend jaar weer zullen genieten…

Gister was het Vaderdag. Michel is de beste papa die er is! In elk opzicht…

Waar sprookjes tot leven komen

Er was eens een prinsesje. Zij ontmoette de prins, maakte het een en ander mee en daarna leefden zij nog lang en gelukkig. In maar weinig sprookjes zien we hoe het verder gaat. Wat is ‘nog lang en gelukkig’? Trouwen ze, wonen ze samen, krijgen ze kinderen? We weten het meestal niet. Ons leven was werkelijk een sprookje voordat Alex* overleed. Natuurlijk de gebruikelijke akkefietjes, maar nooit niet gelukkig. Ik dacht dat het voor altijd was…En toen onze droom woest verstoord werd wist ik dat ‘gelukkig zijn’ hard werken zou worden. Geluk komt niet aanwaaien, je zal er toch echt zelf wat van moeten maken. En dat deden we, met therapie, samen en alleen, schrijven, werken, praten en doorgaan. Wij bleven aan ons sprookje werken, vastberaden om ‘ze leefden nog lang en gelukkig’ waar te maken. Ondanks de zware storm waarin we ons bevonden. Het was en ís niet makkelijk. Maar wij horen bij elkaar en Demian bij ons. Alex* is daar ergens tussen verweven, maar nooit meer compleet en nooit meer zoals het was. Geluk heeft een andere betekenis gekregen. Niet te koop, de kleine dingen hebben meer waarde gekregen en familie en vrienden van grote betekenis. In liefde gaan we door, want ondanks alles ben ik een hopeloze sentimentele romanticus die blijft geloven in een happy ending. And they did lived happily ever after….

Het is nog donker, ik kijk op mijn telefoon die op het nachtkastje ligt: 4.00 uur. Jezus! Kan het nog vroeger? Moet ik al? Ik woel in het veel te kleine bed. De dekens zijn dik en zwaar en overal liggen kussens. Michel ligt naast me op zijn rug, hij snurkt. Ik kijk naar hem met ingehouden adem, zal ik het doen? Zal ik het stiekem doen? Hij ligt in een vredige diepe slaap. Verschillende emoties wisselen zich af: jaloezie (hij slaapt altijd en overal goed), irritatie (hij pikt het hele bed weer in met zijn mooie grote lijf), liefde (ja wat is hij toch knap en lief als hij slaapt, alweer irritatie (behalve dat gesnurk), schuld (ga ik het zonder hem doen?). Ik doe nog een poging op mijn rug, maar ik staar met grote ogen naar het plafond. Hopeloos! Ik kan nog geen minuut blijven liggen en sta op. Ik tippel over alle spullen op de vloer heen, kledingstukken, speelgoed, schoenen, een verdwaald kussen. Ik werp een blik op mijn andere man, die naast ons ligt in het andere bed. Ook hij is nog in diepe slaap, dat hoor ik. Maar ik kan hem bijna niet vinden, toch zie ik zijn kruintje tussen al het witte beddengoed en de vele kussens en knuffels. Ik bereik slalommend het badkamertje en pak de benodigdheden. Ik heb een wit kannetje meegenomen die ik onder me hou terwijl ik op de wc ga zitten. Ik vang mijn plas op en haal het kannetje weg. Pfieuww gelukkig toch nog wat op kunnen sparen, ondanks dat ik zo vroeg wakker ben. Ik worstel met de verpakking en het cellofaan. Waarom zitten die dingen altijd zo goed ingepakt? Waarom zijn mijn handen ‘s ochtends nog niet zo sterk? Het is al 9 maanden, elke maand, weer een ritueel. Ik test liever, dan dat ik wacht op bloed in mijn ondergoed. De teleurstelling van het staafje aflezen is voor mij dragelijker dan de rode onheilspellende vloeistof. Ik hou het staafje in het kannetje, 17, 18, 19, 20. 20 seconden tel ik af en blaas gespannen de lucht uit mijn longen. Ik staar naar het staafje en ik zie hoe het vocht langzaam op kruipt naar het desbetreffende kadertje. Wat is dit toch elke keer weer zenuwslopend. Ongeduldig blijf ik staren, maar er gebeurd niets. Hevig teleurgesteld leg ik het weg en veeg ik mezelf af. Ik sta op en neem het staafje nog een keer in mijn handen. Het licht in het badkamertje is redelijk sterk, maar toch voelt het wazig. Misschien nog de slaap in mijn eigen ogen? Ik druk mijn neus zowat op het staafje. Ik zie wat. Ik zie wat! Ik zie wat.. Ik peins, begin ik gek te worden? Bedriegen mijn ogen mij? Wil ik het dan zo graag? Ik weet dat ik vier dagen te vroeg ben met testen dus het kan, maar mijn rationele kant wint het. Nee dit kan niet, ik zie niets, denk ik resoluut. En toch, ik zie wat, ik zie heel heel heel licht een streepje. Ik hou het staafje ver af, dicht bij, onder het ene licht en onder het andere, kijk er dwars doorheen. Heel voorzichtig ben ik blij, voel ik me opgewonden, maar tegelijk ben ik ook bang en onzeker. Dit kán niet. En toch weet ik het: ik ben zwanger… 

Dit was het begin van hoop, ongeloof en magie. Ik maakte Michel wakker en ondanks dat er niets te zien was zagen wij het wel. Als ik nu terug kijk op het staafje is er echt niets te zien, maar wij zagen wel degelijk wat. We dachten dat we gek werden. Dat we onszelf in de maling namen. Maar ergens wisten we ook dat het waar was. We waren in Euro Disney en ik had twee early zwangerschapstesten meegenomen voor het geval dat. Ik wilde namelijk niet in een achtbaan gaan of dingen eten dat niet mogen, als er ook maar een kleine kans was dat ik zwanger was. We spraken af om blij te zijn, maar reeel te blijven. De volgende ochtend deden we weer een test. En nu was het streepje iets meer te zien, maar nog steeds absoluut niet overtuigend. En toch, en toch, wij waren intens gelukkig. Ik besef nu dat het nog een hele andere kant op had kunnen gaan, maar zoals ik eerder al zei: ik blijf geloven in sprookjes. Hoop en verlangen zijn sterkere emoties dan angst en teleurstelling. Onzekerheid stopte ik weg. Ik was eindelijk zwanger! En Michel.. je had zijn gezicht moeten zien!! Eén grote opluchting, blijdschap, ontroering, dankbaarheid, geluk, TROTS… ..een blij ei! Met gepaste terughoudendheid en lichte irritatie, waarom zijn die testen niet duidelijk?! We hielden het stil, ons magische geheimpje op een sprookjesachtige plek, mijn Disney. Om er notabene hier er achter te komen maakte het nog onwerkelijker. We planden, fantaseerde, beraamde plannetjes om het op een leuke manier aan te kondigen. Dit ging goed komen. In achtbanen ging ik niet, maar niemand niet. Met eten en drinken lette ik op, maar niemand die het opviel. We waren er met mijn schoonfamilie. Mijn schoonzus wist dat ik zou gaan testen, maar vroeg verder niet meer naar de uitslag. We genoten in Disney! Ik was blij en sterk en kon niet wachten voor wat er komen ging…

Die woensdag reden we naar huis, we waren ongeduldig, de testen waren op. Nabij Rotterdam belde ik de 24 uurs apotheek: ‘verkopen jullie ook zwangerschapstesten?’ ‘jazeker mevrouw’ ‘oh mooi, dan kom ik er zo één halen want we komen van vakantie en de winkels zijn al dicht en ik moet het weten’. Ik kraamde onzin uit tegen de vrouw aan de telefoon, maar ik was ook zo opgetogen! Michel trapte flink het gaspedaal in en was net zo opgewonden als ik, en hij wilde zekerheid. Het was een uur of 20.00 en met een volle auto zette Michel mij af voor de ingang van de 24 uurs apotheek. Het was uitgestorven dus ik kon zo doorlopen. ‘Goedenavond, een zwangerschapstest graag, ik had gebeld’ ratelde ik weer. De vrouw achter het glas moest lachen ‘Oja, spannend hè, je kon zeker niet wachten?’ Ik weet niet of ze me nou uit lachte of dat ze het wel schattig vond, maar de grinnikende glimlach van de vrouw bezorgde mij wel een beetje schaamte. ‘Ach wat, ze denkt maar wat ze wil, ik wil het weten’. Ze verkocht me de test en ik vloog naar de uitgang en in de auto. In de veronderstelling dat je alleen ‘s ochtends kon testen, bereide ik me voor op nog een onrustige nacht. Toch stond er op de verpakking ‘op ieder gewenst moment’. Weer dat dilemma, gewoon maar doen??? En dus deed ik maar weer een test. Dit keer was het streepje duidelijker dus ik wist het zeker, maar Michel twijfelde nog steeds. Hij tierde ‘waarom zijn die dingen verdomme nooit duidelijk?!’ Ik moest grinniken, want gedeelde smart is halve smart, hij wil het net zo graag als ik. De volgende ochtend (de dag dat ik eigenlijk ongesteld moest worden) haalde hij er eentje van ClearBlue, het heft in eigen handen nemend. En ja hoor op deze digitale stond gewoon duidelijk ‘zwanger’. We waren zo enorm blij en gelukkig!!!! 

Dit kindje is verwekt op witte donderdag (de dag voor goede vrijdag). Ik had die week net de therapie bij de rouwtherapeut afgesloten. Ik had hard aan mezelf gewerkt. Ik voelde me sterk op één dingetje na. Ze vroeg me iets te schilderen en ik maakte een kleurige canvas. Toen ze vroeg waarom ik een regenboog en boom schilderde barstte ik toch weer in tranen uit. ‘Ik wil nog zo graag een kindje, wat als het niet meer zo mag zijn?’ Ik ging stuk van verlangen en angst. 9 maanden waren we nu alweer bezig, er liepen verschillende onderzoeken in het ziekenhuis, we werden er gek van, elke maand niets, terwijl Demian en Alex* zo snel en spontaan waren gekomen. Ik was bijna in staat het op te geven, ware het niet dat ik echt maar één ding op deze aarde het aller aller liefste wilde: een kindje. Het verteerde ons. ‘Laat het los’ zei men. Ja hoe dan?!?! De rouwtherapeut stelde me gerust over mijn gevoelens ‘je hebt het al in je handen gehad en het is je afgenomen, het is dus niet gek dat je die wens niet meer op zij kan zetten…’ En toch wilde ik dat wel meer gaan proberen, want onze kinderwens mocht ons leven niet zo beïnvloeden dat we er aan onder door gingen en ons kapot zou maken. Bijna had ik een katje aangeschaft, bijna me ingeschreven voor een nieuwe studie, ik ging weer plannen, afspreken, andere dingen, leven. Pasen werd een nieuw begin, one way or the other. Loslaten doe je het niet, uiteraard niet, je mist geen kans, maar rustiger werd ik wel. Kijken naar wat ik wél had. Voor de therapeut kocht ik een vaas met lentebollen die nog uit moesten komen (hoopvol) om haar te bedanken, voor mezelf kocht ik een orchidee, die onder andere staat voor vruchtbaarheid. Ook had ik ergens gelezen dat je je sokken aan moest houden tijdens het vrijen. Michel lachte me vierkant uit (helemaal als je ziet welke sokken ik uitkoos, Haha). Ik zei ‘wacht maar, als het lukt hè, wie lacht er dan als laatst?! Dan lijst ik ze in!’ We hadden er gelukkig nog heel veel lol in… 😉

Pasen werd een nieuw begin. De week erna zag ik een regenboog en ik was hoopvol. Daarna dus de magie in Disney die tot leven kwam. Het zijn de kleine dingen die me positief stemde, mijn bijgeloof die me kracht heeft gegeven. Ach ja, je bent op een gegeven moment wanhopig… Als eerste merk ik het altijd aan de spiegel. Als ik naar mezelf erin kijk en mezelf niet herken in mijn spiegelbeeld, nog voordat ik weet of het gelukt is. Het valt op. Alle drie de keren heb ik dat gehad. En ik had een momentje in de lift van het hotel, ik zag mezelf en mijn opgeblazen buik (ik heb PDS) en dacht ‘Jezus, ik lijk wel zwanger!’ En godzijdank, dat bleek ook zo te zijn… het is werkelijk een wonder voor ons. Een orchidee-lentebollen-Pasen-nieuw-begin-hou-je-sokken-aan-regenboog-wonder!!! Een sprookje voor ons….. 

Deze blog gaat nog steeds over Alex* en dat wil ik ook graag zo houden. Vele lotgenoten hebben er steun aan en ik weet hoe moeilijk het voor sommige is dat ik wel weer zwanger ben. Hopelijk kan ik hiermee wel een klein beetje hoop, positiviteit, troost en humor uitdragen, want ik gun het echt alle vrouwen die aan het strijden zijn. En geloof me ook ik ben dat nog steeds, de storm is niet over. Dit kindje is geen vervanging en de angst duizelt me. We zijn er nog lang niet, het leven is zo kwetsbaar. En Alex* zal ik áltijd missen… ..en mijn schrijven is nog steeds voor hem… Sterrenbaby blijft Sterrenbaby!! 

Moederdag 2.0

Van de week werd er een oproep gedaan om te bloggen over Moederdag en de beleving daar van als je moeder van een Sterrenkindje bent. Ietwat verbitterd schreef ik dit en stuurde het op:

“Moederdag is zo’n dag dat eigenlijk helemaal niet zo belangrijk is en een tikkeltje ouderwets. Vooral met kleine kinderen is het met name de vader die er wat aan doet en als je al weer een stuk ouder bent weet je van gekheid niet meer wat je aan je eigen moeder moet geven. Een dag van de verplichte en geplande riedeltjes. Nou wil het bij mij ook nog eens zijn dat mijn man liever bij Feyenoord zit om het eventuele kampioenschap te vieren, dan dat hij mij in het zonnetje zet. Mijn moeder vindt het waarschijnlijk ook niet meer zo interessant want die is op vakantie. Het is mijn vierde Moederdag, de tweede sinds ons Sterrenkindje. En ineens heeft het vorig jaar ook een andere lading gekregen. Was ik voorheen vooral trots dat ik moeder was, nu voelt het vooral verdrietig en half-half. Als ik probeer uit te leggen waarom ik het moeilijk vind, heb ik niet het idee dat ik begrepen wordt, zelfs niet door mijn eigen vent. Want het is toch vooral een dag van verplichte knutselwerkjes en bezoekjes? Vrienden van ons vieren zelfs de verjaardag van hun kind op Moederdag. Het laat nog maar eens zien dat in mijn omgeving er niet veel waarde wordt gehecht aan deze dag. Waarom doe ik dat dan ineens wel? En waarom voel ik me dan verdrietig op deze dag? Het liefste kruip ik zondag in mijn eentje weg in een hoekje, want ook al staat het knutselwerkje van mijn oudste zoon al weer klaar, het gemis van die ander is zo duidelijk voelbaar. En het is het onbegrip van anderen dat me nog triester maakt. Bevestigen ze wat ik zelf ook ergens voel? Want inderdaad, waar maak ik me nou eigenlijk druk over? Het is toch ook een commerciële onzin dag? Ik heb überhaupt een hekel aan ‘ontbijt op bed’ (vieze kruimels tussen de lakens). En toch, toch gaat het treurige gevoel niet weg. Het is Moederdag, MOEDER-dag. Ik ben moeder van twee kinderen. Maar noch papa, noch mijn driejarige en noch mijn engel, zullen ooit begrijpen hoe leeg het nu voelt. Is het het ontbreken van nóg een knutselwerkje? Of het gemis van een paar extra armpjes om me heen? Volgens mij is dat het niet, want die mis ik namelijk al elke dag. Nee, voor mij is het denk ik waar Moederdag voor staat: een stukje waardering en erkenning voor het moederschap. Hoe waardevol en bijzonder zij is. Iets waarvan ik zelf vind dat ik dat nog maar half verdien. Ik heb namelijk het gevoel dat ik helemaal niet zo’n goede moeder ben. Nog steeds te veel in de rouw om er echt 100% voor mijn oudste te zijn en de deuk in mijn moederlijke zelfvertrouwen, omdat ik mijn jongste zoon niet gezond op de wereld heb kunnen zetten. Ben ik het waard om Moederdag te vieren? Kennelijk vindt mijn man het ook niet belangrijk genoeg. Hij voelt en ziet alles anders. Het is dus denk ik het ontbreken van waardering dat echt pijn doet. Iets waar ‘onzichtbare’ moeders ook zo’n last van hebben op deze dag. Nooit zullen onze sterrenkindjes aan ons kunnen laten zien hoe trots ze zijn op hun moeder. En waarom zou Alex* dat ook zijn? Mijn moederliefde was immers niet genoeg om hem te redden. En waarom ik zo’n moeder ben die deze erkenning ‘nodig’ heeft? Tja… dat is weer een heel ander verhaal…”

In de aanloop naar Moederdag komen deze verdrietige en onzekere gevoelens ongewild aanwaaien. Het litteken zichtbaar en boos op alles en iedereen. Maar dan is het vandaag Moederdag en dan ontdooi ik. Net als zijn Engelenverjaardag is de dag zelf minder erg dan wat er aan voor af gaat, het opbouwen van de spanning en emoties. Als de papa van Demian en Alex* met een grote bos bloemen aankomt en lieve dingen zegt: ‘jij bent een hartstikke goede moeder’, als Demian met wel TWEE knutselwerkjes aankomt (van het kdv en gemaakt met mijn schoonmoeder), als ik het pakje van een lotgenoot via de vlindermamaswap mag openmaken, als ik wat lieve berichtjes van anderen krijg en toch mijn eigen moeder nog even kan knuffelen, voel ik de bitterheid verdwijnen. Dankbaarheid komt er voor in de plaats. Dankbaar voor mijn lieve man, die mij wél begrijpt en thuis blijft voor mij, dankbaar voor mijn oudste zoon die ondanks alles trots op me is en dankbaar voor de steun van anderen die het wel zien. Ik bof toch maar… en ik kan alleen maar hopen dat alle vrouwen die zich moeder voelen in hun hart die erkenning ook krijgen van hun omgeving… want onze Engeltjes kunnen het inderdaad niet laten zien, maar elke papa, zus, broer, vriend, vriendin, opa, oma of wie dan ook wel! Laat vrouwen zien hoe waardevol en bijzonder ze zijn en niet alleen op deze dag…

Ps. En wat vind ik later in de tuin? Precies een veertje, laat ie het dan toch zien??? ⭐️

Pasen in April

Vaak hoor ik lotgenoten zeggen dat er een deel van hen is gestorven toen ze hun kindje verloren. Ook ik zeg dat. Mijn hart is een stukje kwijt, een deel van mij is niet meer. De laatste week ben ik me ineens bewust dat dit maar deels waar is. Er is namelijk ook iets geboren toen Alex* stierf. Eigenlijk is er best veel geboren als ik er dieper over na denk. Het is maar hoe je er naar kijkt. Laatst zei ik dat ik mijn ‘oude ik’ zo verschrikkelijk miste, maar later dacht ik ‘nee, dat is niet helemaal waar..’ de nieuwe Martine bevalt mij namelijk veel beter. Het is vechten en knokken, iedere dag weer, maar het nieuwe wat in mij geboren is heeft ontzettend veel meerwaarde. Ik begin van haar te houden.En dat is wat Pasen voor mij in houdt. Een nieuw begin. De dood krijgt niet het laatste woord. Al het nieuwe leven wat ontstaat heeft een betekenis. De kuikentjes, de bloemetjes, de lammetjes en de vlindertjes. En ook al mocht onze Alex* niet leven, zijn liefde zal altijd licht blijven geven. Zo zie ik het. En ik weet dat het makkelijk praten is omdat wij onze andere zonnestraal in ons midden hebben, dat ik een zichtbare en onzichtbare moeder ben, maar ik geloof in een weg omhoog, in verbetering. Misschien is dat iets wat ik door mijn Apostolisch zijn hoog wil houden. Het is namelijk niet iets wat echt ín mijzelf zit, maar ik raak wel elke keer geïnspireerd om niet bij de pakken neer te blijven zitten. Een veerkracht om het mooie te blijven zien. Ik krijg complimenten ‘wat ga je er goed mee om’, maar daar krijg ik hulp bij door mijn geloof en medemens. En ja, ik ben zeker wel trots dat het me ook lukt, dat ik die kracht in mezelf vind. Gelovigen zouden zeggen dat ik die kracht van God krijg, maar een vriendin wees me erop dat ik die kracht misschien wel van Alex* krijg. Hij zorgt ervoor dat ik door wil, dat ik door kan. En ja, ik mis hem vreselijk, zo ongelooflijk veel. Het doet pijn, pijn die niet te beschrijven is. Maar.. de liefde wint! Het leven wint! De dood is niet het einde. Daar zorgen Alex* en ik wel voor (en alle naasten die ons lief hebben). Met zijn sterven is er een nieuwe Martine geboren, hij en anderen hebben me zoveel gegeven en ik heb zoveel ‘gepakt’. Ik zou het zeker inruilen als hij daardoor bij ons kon zijn, maar ik ben reëel. Ik maak er wat van, ik kan niet veranderen wat me gebeurd, maar wel hoe ik er mee om ga. Met vallen en opstaan. En dat is Pasen voor mij: Opstaan, doorgaan, vernieuwen. Nieuwe afspraken met mezelf maken. Wie zal ik zijn? (ook bij tegenslag).

Een mijlpaal, vandaag stond ik voor het eerst na al die tijd met een gelukkig gevoel op. Of het nou door Pasen komt of niet, het is een nieuwe start. Ook heb ik de therapie (voorlopig) stop gezet. Ik kan/wil het alleen. En ik ben er nog niet, absoluut niet. Er zijn donkere dagen, eindeloos verdriet in mijn diepste wezen, gemis en een ontembaar verlangen, maar ik wíl de derde rouwende boom zijn. Laat het licht op mijn wonden schijnen. Vorig jaar had ik geen paastak, dit jaar heb ik er één maar ik kon hem nog niet versieren, volgend jaar hoop ik dat ik weer een stukje verder ben… dat ik het licht steeds meer kan toelaten. Alex* wordt daarbij nóóit vergeten, het krijgt geen plekje, nee, ik weef hem heel bewust in mijn leven, want het zal er zijn als wij er zijn..

Pasen is voor mij moeilijk, ik wil feest vieren, maar het doet pijn. Ik voel verbinding met Maria, die haar kind verloor. (De liederen van the Passion raakte me weer enorm dit jaar). Ik voel de gelijkenis die in het Apostolisch genootschap gemaakt wordt, maar wat ontzettend veel kracht en moeite kost: opstaan, doorgaan, veerkracht, vergeving, niet verbitteren, het mooie blijven zien, levenslust en levenskunst. Ik leer en oefen het daar, maar het is niet makkelijk. Toch geeft het mij troost om zo er mee om te gaan. Om in liefde inhoud te geven aan mijn bestaan én dat van Alex*. Want het stopt niet na de dood. Ik haal er wat uit, opdat het zin heeft. En mijn god, lieverd wat mis ik je! Wat mis ik je bij het eieren schilderen, het eieren zoeken, het paasontbijt. Lieverd, wat mis ik je in alle (‘belangrijke’) dagen en foto’s. Maar vergeet nooit dat je een plek hebt in mijn hart, dat ik je er altijd bij betrek en dat ik weet dat jij het bent die mij kracht geeft om er wat van te maken, ook voor je grote broer. Want ik doe het voor hem, ik ga door voor hem. Zodat hij leert dat je na tegenslag opstaat, want zo heb ik dat geleerd. En daar ben ik voor het eerst enorm dankbaar voor. 

Lieve pap en mam, bedankt voor de vrouw die ik ben geworden en de nieuwe vrouw die ik mág zijn. Lieve Mies, bedankt dat jij daar nieuwe dingen aan hebt toegevoegd. Lieve mensen die om mij geven, bedankt voor alle liefde, liefde die ik weer wil doorgeven. Ik zelf… ik doe het maar gewoon!!!! (Schouderklopje!). En Alex* en Demian die me die duwtjes geven… 

Ps. Zulke mooie liederen:

Het wordt beter – Bløf 

Wer bist do – Twarres

Heb het leven lief – Liesbeth list 

Dat ik je mis – Maaike Ouboter

Kan ik iets voor je doen – de Dijk

Tijd

Begin van de lente, 15 maanden voorbij.. Zo wisselend als het weer is, zo voel ik mij. Dan weer zon, dan weer regen, dan weer wind, dan weer stil. Verleden, heden en toekomst, het is een chaotische brij. Mijn depressie zwelt dan weer aan, zakt dan weer af. Er is veel gaande en ik knok… Ik merk inmiddels ook de patronen van mijn hormonen. Wat dat betreft vind ik een ritme, het ritme van de golven. Ik houd er rekening dat ze me overspoelen. Ik schrik niet meer van een regenbui, maar verschuilen wil ik me dan wel. Voor mezelf, voor de buitenwereld, in afwachting tot het weer beter gaat. Rouwen; het is geen fase, het is geen keus. Het enige dat ik te kiezen heb is hoe ik er mee om ga. Toegeven, vechten of vluchten… ik wissel het lekker een beetje af, hihi. Nooit saai met mij! Zoals het weer hier in Nederland…

Vanmorgen hoorde ik twee liedjes op de radio. ‘Vandaag’ van Bløf:

Hier is de lijst met dingen

Die je nog had willen doen

Hier is de schoenendoos

Met 1 miljoen herinneringen

Aan wat we deden

En wie we zijn geweest

En wie we nu zijn

Dat zit er ook in…

Als je denken wilt aan vroeger

Dat is okee

Maar niet te vaak

Denk liever aan vandaag

Hier is je koffer

Met schone kleren en een pak

Hier is het tasje

Met tandpasta en aftershave

En wat we deden 

En wie we zijn geweest

En wie we nu zijn

Dat zit er ook in…

En als je denken wilt aan vroeger

Dat is okee

Maar niet te vaak

Denk liever aan vandaag.

Denk liever aan vandaag.

Liever aan vandaag

Hey alles is goed

En niemand blijft alleen

Hey het is mooi zo

Hier ging het heen

We zien je nog graag…

Hier is een wekker

Voor als je eens de tijd niet weet

En een kompas 

Voor als je echt een keer naar huis toe wilt

Wat we deden

En wie we zijn geweest

En wie we worden

Dat zal blijken vroeg of laat

Als je denken wilt 

Aan wat had kunnen zijn

Dat is okee

Maar denk liever aan vandaag

Denk liever aan vandaag.

Denk liever aan vandaag.

Denk liever aan vandaag.

En ‘Als er nooit meer een morgen zou zijn’ van Marco Borsato:

Als er nooit meer een morgen zou zijn

En de zon viel in slaap met de maan

Heb je enig idee wat het met je zou doen

Als je nog maar een dag zou bestaan?

Zou je hart zich weer vullen met vuur?

Van de eeuwige schaamte bevrijd

Keek je niet meer benauwd naar de klok aan de muur?

Kwam je los uit de greep van de tijd
Zouden zorgen niet langer je leven bepalen

En had je voor angst geen ontzag?

Als je held of heldin van je eigen verhalen

Al was het dan maar voor een dag

Zou de toekomst niet langer je denken beheersen

En leefde je voor het moment

Met een luisterend oor voor het kind in jezelf

Zou je eindelijk weer zijn wie je bent

We verbannen de dromen naar morgen en later

Maar doet het je stiekem geen pijn?

Dat je dan pas zou doen wat je altijd al wou

Als er nooit meer een morgen zou zijn

We verbannen de dromen naar morgen en later

Maar doet het je stiekem geen pijn?

Dat je dan pas zou doen wat je altijd al wou

Als er nooit meer een morgen zou zijn

En zo bewandel ik mijn dagen, op en af, met hoop en verlangen, met plezier en geluk en met verdriet en pijn. Allemaal even waardig, allemaal even gelijk. Het hoort bij mij, dat begin ik in te zien. De nieuwe Martine, soms weemoedig terug kijkend op de oude, maar zij is er nog maar deels. Het gaat niet goed, het gaat niet slecht, het gaat…

“Vandaag ben ik gaan lopen en waar ik gelopen heb is van nu af aan een weg”

met een kindje in mijn hand, een kindje in mijn hart en een kindje in mijn hoofd…íedere dag weer opnieuw…overleven..nu.

The little Mermaid

Ken je het sprookje de kleine zeemeermin? Dat ben ik. Een jonge vrouw, jongste van een paar zussen, altijd op zoek naar avontuur en zwervend door het leven. Fantaseren over en verlangen naar een andere wereld, niet helemaal gelukkig op haar eigen plek. Het verhaal gaat over een jong meisje, op de rand naar volwassenheid, zoekend naar grenzen. Ze voelt zich niet helemaal thuis en droomt van een ander bestaan. Ze is romantisch, zweverig en wordt uiteindelijk verliefd op iemand die in principe niet bij haar past. Het is niet zozeer het verhaal over de liefde dat me nu nog aanspreekt (vroeger als kind natuurlijk wel). Het is het verhaal van verkennen, uitdagen, trotseren, dromen, transformeren en je eigen weg gaan, dat me aan trekt. Ik ben sterrenbeeld Vissen, ik voel me aangetrokken tot water en de zee. Ik ben gevoelig en zit vaak in mijn eigen wereldje. Prima in mijn (g)uppie. Misschien soms wel té gevoelig, niet altijd even geschikt voor de hardheid van ons menselijk bestaan. Niet helemaal behorend tot het aardse. Als kind fantaseerde ik dan ook vaak over andere plekken. Maar ik had vooral ook de wens om iemand anders te zijn. Ik verbeelde me als klein meisje, terwijl ik ‘s avonds op mijn bed uit het raam naar onze tuin tuurde, dat als ik 16 jaar zou worden en mijn voeten het water zouden raken, ik zou transformeren in een prachtige zeemeermin. Ik zou zwemmen naar veilige en diepere wateren (eigenlijk juist het omgekeerde van Ariël, de verlangde naar het land). Toch zou ik dan haar verhaal beleven en mezelf en de liefde vinden. Dat laatste heb ik inmiddels wél gevonden, maar ik kan het niet helpen om me toch nog steeds anders dan anderen te voelen. Vreemd te zijn. Nooit helemaal ergens bij te horen (of juist óveral bij te horen vanwege een sterke intuïtie, maar nooit helemaal wetende wie ik dan zelf ben). Ik ben zo onzeker, gevoelig en heb een eindeloze verbeelding en geheugen. Nu ben ik bijna 31 jaar en mijn fantasie ben ik toch grotendeels verloren door de pijnlijke werkelijkheid. Ik heb moeite met overleven in de golven die me voor mijn voeten worden gegooid. Vaak voelt het alsof ik verdrink. Wat zou ik toch graag weer dat meisje op mijn slaapkamertje willen zijn. Niet bewust van alle pijn. En toch ook weer niet, want nu ben ik volwassen vrouw, en maak ik mijn eigen keuzes en klim ik steeds weer omhoog. Daarom heb ik vandaag een zeemeermin op mijn been laten tatoeëren, die vanuit de diepte weer omhoog duikt, omdat ik het mooi vind en omdat het kan. Ik bepaal mijn eigen weg (omhoog). Het kind in mij is er nog, en ik hou van haar, maar ze maakt het me soms ook heel erg moeilijk. Onschuldig in een harde wereld, te gevoelig misschien en niet bestand tegen de buitenwereld, nog altijd op zoek naar liefde, bevestiging en goedkeuring. Toch omarm ik haar nu.

Door de vele en intensieve therapie ben ik mezelf nóg beter gaan leren kennen. Ik maak grote stappen vooruit en ben ongelooflijk trots op mezelf. Ik transformeer steeds meer in een vrouw met zelfvertrouwen. Toch zal ik altijd tweeledig zijn, en met deze zeemeermin laat ik dat ook zien. Ik wil mezelf accepteren voor wie ik ben, twee kanten: een meisje en een vrouw, half mens en half mythisch wezen, licht en donker, goed en kwaad, manisch en depri, onzeker en sterk; Vissen. Ik hoef geen afscheid te nemen van het kind, ik zal haar trots bij me dragen, omdat ik van haar leer en heb geleerd en omdat ze ook zo veel mooie dingen brengt. Zulke mooie spiegels voor houdt. Wat maakt het uit als ik praat en zing tegen de zee, zoals ik dat vroeger ook altijd deed? Wat maakt het uit dat ik stemmingswisselingen heb? Wat maakt het uit als ik van Disney hou en de realiteit soms een beetje ontvlucht? Ik heb bewezen dat als het erop aan komt, ik een enorm sterke vrouw en moeder ben, die in de diepste wateren kan zwemmen zonder te verdrinken. Daardoor ontstond ook het idee: ik zag deze vier quotes voorbij komen en dacht impulsief ‘ja, ik wil een zeemeermin!’

“My demons try to drown me, but they didn’t know I could breathe under water”

“She is a mermaid, but approach her with caution. Her mind swims at a dept most would drown in.”

“I am no longer who I was, loss has reshaped me”

“I am the sea, nobody owns me”

Inmiddels ben ik ook wel verzot geworden op quotes. Hoewel de meeste hartstikke cliché zijn, helpen ze mij enorm bij het dragen van mijn pijn. Helpen ze mij om mezelf te worden… en dat is het mooie wat Alex* voor mij gedaan heeft. Noem het puberen en rebelleren, maar ik verlies steeds meer het gewicht van alle zware dingen die onnodig zijn om mee te dragen. Daarin ben ik vooral zelf nog steeds mijn ergste vijand… streng voor mezelf. Denkfouten. Maar ook mijn geschiedenis en omgeving zijn een factor.
“Maybe the journey isn’t so much about becoming anything. Maybe it’s about un-becoming everything that isn’t really you, so you can be who you were meant to be in the first place.”

Dus wie weet.. wie had het gedacht? Ik ben veranderd. Voor mezelf in positieve zin. Dus daarom dit. Daarom nu. Ik schreef dit vanmorgen vooraf:

‘I’m marking this day. I’m marking me. So I won’t forget. Who I am, What I’ve been trough and that I’m still swimming, I am so fucking proud! I need this, it helps me. Working so hard for my inner peace. Becoming by letting go.’ 

Ik ben heel erg trots op mezelf. Ook de winter heb ik weer doorstaan. Ik leer zoveel. Het is af en toe nog steeds een psychische brij, maar ik ben wel zoveel liever voor mezelf. Alles is goed, alles mag er zijn. Ik ben zo, soms ook depressief, maar ik sta nog overeind en ik vecht. Ik accepteer steeds meer dat ik zo veranderlijk ben als water. “Water can carve its way even through stone…and when trapped, water makes a new path…”

Ja, ik hou mijn twijfels over dit soort dingen, past het bij mij? En ook nog steeds vooral over de toekomst ‘hoe ziet het eruit als ik 60 ben?’ Maar ik leef nu. Ik bepaal. En het zijn fases, fases die ik wil markeren omdat ik er kracht uit put. Uit deze zeemeermin put ik nu kracht. Ariël kon niet meer spreken, ik ben ook beter in schrijven, maar ik laat mn stem inmiddels wel horen. En net als Ariël, ga ik voor mijn dromen! Vrij en wild zijn en een tikkeltje rebels zijn. Want dat is de andere kant. Niet alle verhalen over zeemeerminnen zijn even onschuldig. Sommige gaan over verleiden, manipuleren en beheksen. En pas op, ook dat kan ik zijn; een kleine feeks. Een sirene.

Om het compleet te maken heb ik mijn hartje met sterretje laten bijwerken en iets voor Michel, de man van mijn dromen, gezet. De man die mij zoveel heeft geleerd, mij respecteert en accepteert zoals ik ben, die mij met twee benen op de grond houdt. Op mijn linker been de zeemeermin met het sterrenbeeld Vissen symbool. (Ik ben meer links dan rechts, “when nothing goes richt, go left”.) En Michel zijn Sterrenbeeld Maagd symbool staat op mijn rechterbeen. Op één been kun je namelijk niet lopen, mijn steun en toeverlaat, mijn tegenpool, aarde, nuchter en praktisch. En ik ben water.. Samen zullen wij weer voor nieuw leven zorgen. Ook al is dat nog niet nu. Ik heb nú in ieder geval een tatoeage waar ik mega mega blij mee ben! Die ik nooit zou hebben gezet als Alex* er niet was geweest.

Ps. En Demian is helemaal gek van Bubbelguppies en vindt de zeemeermin prachtig ‘heel mooi hoor’ haha (zo moeder, zo zoon)

“Kinderen moeten vrij zijn om hun eigen leven te leiden.” 

“There is peaceful, there is wild, I am both at the same time.”

“She is tossed by the waves, but does not sink”

“In the waves of change we find our direction”

“I must be a mermaid. I have no fear of depths and a great fear of shallow living.”

“Always be yourself! Unless you can be a mermaid, then always be a mermaid.”

“Mermaids believe in magic, play in the waves, know how to weather a storm, sea life’s beauty, dive for their soul, ride the tides of life, now there are treasures in the deep.” 

Herinnerings-wandkleed

Lieve allemaal,
Januari is niet makkelijk. Niet schrijven is niet makkelijk. Ik mis mijn blog best wel een beetje. Er is ontzettend veel gaande, waar ik ook eigenlijk niet eens meer over wil vertellen aan het grote publiek, maar het gebeurd wel. Ik zit niet stil… 

Januari was turbulent. In grote lijnen gaat het goed met me, dat kan ik wel zeggen. Ik voel me sterk en trots, want ik pak het nog steeds met beide handen aan. Maar makkelijk is het dus niet, mijn doelen heb ik ondanks dat scherp voor ogen, hoewel mijn onzekerheid me daarin vaak heel erg parten speelt.
De reden waarom ik schrijf is omdat jullie nog iets te goed hebben. Iets waar ik nog wel graag over wil vertellen. Iets wat afgerond is en wat er nog bij hoorde. Het maakt mijn verhaal iets completer…
Sommige van jullie weten hoe ik en Theo ons hebben ingezet voor het goede doel Rescue Baby Gambia. Hoe een klein gebaar een grotere beweging werd onder leiding van Regina en Theo. Een hartverwarmende groep vrouwen die afreisden naar de kraamkliniek om daar te helpen. En dat allemaal mede door onze Alex*. 

In aanloop van de groepsreis vroeg Theo mij om iets te maken/verzinnen ter nagedachtenis aan Alex* en om dat ‘iets’ dan te geven aan de kliniek, zodat iedereen daar ook kon zien hoe dit allemaal tot een hoger niveau werd getild. Hij liet een plaatje van een wandkleed zien, ook ik dacht meteen aan zoiets dergelijks. Een aandenken, een herinneringskleed. Jarenlang heb ik op mijn oude kamertje een wandkleed aan de muur gehad gemaakt door Zusters uit het Apostolisch genootschap. Het was mijn eerste kerstgeschenk als baby. Meteen werd ik erdoor geïnspireerd en heb ik contact gezocht met Mari Jonker van Bibiana Wiegbekleding en Sterrenkindje. Ik ben zelf niet zo handig met de naaimachine, dus ik had hulp nodig!! We kwamen meerdere keren samen en ik maakte een schets van onze ideeen. Mari heeft het prachtig gemaakt en ik wil graag vertellen wat er allemaal op staat, de gedachtes, symboliek en liefde erachter… Gemaakt door een geweldige vrouw, wat onze vriendschap nog hechter heeft gemaakt.

Op het kleed is dit allemaal te zien:

Een heuvelig landschap, het leven, bergje op, bergje af, pieken en diepe dalen. Er stroomt een rivier doorheen, net als in Gambia. Een levenstroom, oerbron, zonder water geen leven en hygiene van levensbelang. Hij zoekt kronkelend zijn weg en heeft een brug naar de toekomst en naar hulp, een reikende hand (uit één van de inspirerende weekbrieven van het afgelopen jaar). Aan het water staat een boom, Alex* zijn gedenkboom, een toverboom, een levensboom met vruchten. Kracht, Hoop, circle of life en de lente. Waar leven eindigde ontstaat nieuw leven en hij maakt een verbinding tussen hemel en aarde. Die ene tak, uit het verhaal van de drie rouwende bomen, onze trotse tak die is afgebroken, zie je kaal aan de boom. Maar de zon straalt erop en hij is niet alleen, een vredig vogeltje verwarmt zich aan de zonnestralen op de tak. De zon schijnt vrolijk en blij, groot en vrij, hoopvol en warm, de Afrikaanse hitte. Wolkjes her en der die de boel toch wat ‘vertroebelen’. Eentje geeft een gele sterrenregen, onze tranen. Zon en ster, tegenhangers (Demian en Alex*). Na regen komt zonneschijn, maar sámen vormen zij een kleurige regenboog. Hoop en acceptatie. Er vliegt een optimistisch jongens vliegtuigje doorheen. Als het ware gaat hij over het kleed heen, ons verhaal vertellend. Aan het vliegtuig hangt een banner met zijn naam erop, geborduurd door mijn eigen moeder. Alex* zweeft aan zijn ballonnetje in de wind en kijkt over alles heen, hij is het centrale middelpunt. Het olifantje van zijn geboorte/rouw-kaartje, krachtig, trouw en in herinnering. Het ballonnetje heeft dezelfde kleuren als zijn kamertje (grijs en blauw) en net als zijn afscheidswiegje (ook gemaakt door Mari). In de lucht zwermen ook twee bijen die van Demian z’n geboortekaartje af zijn gevlogen. Een zwarte vlinder van rouw zweeft ook door de lucht, afstekend tegen het kleurrijke tafereel. Een trein trekt door het landschap over een rails, de wagons versierd met hartjes staan alle met elkaar in liefdevolle verbinding. De beestjes erin symboliseren verschillende landen en continenten en zorgen voor een wereldwijde samenwerking. Tevens staan de vijf beestjes voor ons gezin. Voorop, in de locomotief een grijze muis die de kar trekt (ik), dan een panda (Demian), gekieteld met een veertje door zijn Engelenbroertje vanuit de lucht, dan de papa-leeuw (Michel), sterk en wakend, en als laatste een wit wollig schaapje, een blik op de toekomst als we hopelijk een derde wolkenkindje mogen krijgen. Het krijgt nog een staartje… Uit de locomotief komen sterrenwolkjes van stoom. Waar vuur is (crematie) is rook. Drie wolkensterren gemaakt van de stofjes van pakjes van Alex* (dubbel gekocht). Zijn crematie sterrenpakje, zijn ‘kanjer’-autopakje en zijn ‘hummeltje’ sterrenpakje speciaal voor hem maar helaas nooit gedragen. Ook weer drie, drie in de hoop drie kinderen te krijgen. Verleden, heden en toekomst. Op het gras staan oranje Nederlandse tulpen, er staan ook nog twee bloemen met de Nederlandse vlag en de Gambiaanse. Het kleed is bijzonder afgewerkt met een speciale kinderlijk ogende techniek. Ook zit er geen rand omheen, er is geen begin of eind. 
Dit kleed staat voor levenscyclus, verbinding, samenwerking, hoop, kracht, verleden en toekomst, tegenstrijdigheden net als ik en ons verlies, herinnering. 

Daarnaast staat dit kleed voor mij inmiddels ook voor een mooie vriendschap met een bijzondere vrouw. Haar bedrijfjes bestaan nu 10 en 5 jaar. Ze heeft me geholpen met vele kraamcadeautjes en spullen voor Demian en nu dus ook bij Alex*. Het zijn dubbele werkzaamheden, maar ze doet het allebei met zoveel liefde en passie. Ik vind het überhaupt super knap en er hebben heel wat uurtjes ingezeten. Dit schreef ze er op een gegeven moment zelf over: “Achter m’n naaimachine ben ik met een speciaal project bezig. Kleurig en vrolijk… maar ook met veel symboliek en emoties. Met mooie ontmoetingen, soms met een traan, dan weer met een lach. Een project waarin ik al m’n creativiteit mag stoppen en ook herinneringen oproept. Wat huilt en wat heelt… Wat veel energie vraagt maar nog veel meer geeft! En wat verbindt…”
Zelf schreef ik er een gedicht over wat nu door haar oudste dochter op de achterkant is gedrukt:
Als ik naar de wereld kijk

Zie ik bergen en dalen

Het landschap vormt zich door het weer

Door druppels en zonnestralen 
De wolken op de wind

Voeren verhalen met zich mee

Een stralende ster in de hemel 

Aan een ballonnetje heel tevree 
Een boom met wortels in de aarde

Reikt tot ver in de lucht

Een leven telkens hernieuwd

Stam, tak, blad, knop en vrucht
Het water stroomt er langs

Vindt kronkelend zijn pad 

Al wat leeft kan groeien

Er is geen grotere schat
Na regen komt de zon 

In dit kleurrijke tafereel

Samen verbonden in liefde 

Deel van een groter geheel
Er is geen eind

Er is geen begin

Telkens op zoek 

Naar het hart binnenin
Wanneer ik verdwaal

Weet, ik vind je

In alles om me heen

Mijn Lieve Sterrenkindje
Het eind is een verwijzing naar Sterrenkindje (haar bedrijf), naar Alex* en naar alle hulp die wij mogen ontvangen. Zeker ook naar Theo en Regina die mij oa geholpen hebben in mijn zoektocht naar zingeving van dit alles. Door hen kon ik nog extra betekenis geven aan het korte leventje van mijn zoon. Kreeg ik de mogelijkheid om de kinderen in Gambia te helpen, zodat de circle of life draaiende blijft. Voorlopig laten we het herinneringskleed thuis hangen, het is een proces, ik kan er nu nog geen afstand van doen. Tevens is de situatie in Gambia nog niet zodanig dat ik er heen kan gaan om het te brengen naar de kliniek. Het heeft tijd nodig. Weer een stukje afgesloten, maar definitief weggeven kan ik nog niet. Ooit ga ik er heen en breng ik het kleed met een Engelse verklaring erbij, zodat ook iedereen daar geïnspireerd wordt met hoop en kracht…

It’s not goodbye…

Weer een nieuw jaar…Een jaar geleden begon ik deze blog. Sindsdien heb ik er 166 geschreven. Een jaar geleden schreef ik dit als eerste blog:
“1 januari 2016… Het nieuwe jaar… Het jaar dat heel anders had moeten gaan. Wij hadden een zoontje moeten hebben. Wij zouden dit jaar zo veel moois meemaken met onze beide zoons. Maar het mag niet zo zijn. Alex is niet meer. We hebben geen baby…

Gisteravond vond ik het zo moeilijk. De naaste familie was bij ons, onze ouders, mijn twee zussen en Michel’s broer kwam na twaalven nog even langs. Eerlijk gezegd vond ik er niet veel aan. Lichamelijk ben ik er slecht aan toe. Ik heb veel pijn van de keizersnee. Psychisch gaat het met ups en downs, alleen eten vind ik fijn. Dan voel ik me iets meer gevuld. Maar hoe verder de avond, hoe leger ik me voelde. We hebben vuurwerk afgestoken, daar kon ik me voor oppeppen, want dat ging de lucht in. Naar onze Alex, voor onze Alex. Ik heb op een stoel gekeken hoe de lucht werd verlicht. Het goud met blauwe vuurwerk vond ik het mooist. Ik heb zelf twee pijlen  om hoog gestuurd, ‘voor jou Alex’ fluisterde ik dan. Het begon een beetje te regenen en ik dacht de hemel huilt… 

Daarna was ik het zat. Hoe lief mijn familie ook is, ik was er klaar mee. Ik voelde me zo verloren en verdrietig. Ik kon ‘gelukkig nieuwjaar’ niet over mijn lippen verkrijgen. Want het is geen gelukkig nieuwjaar… Het is een leeg jaar… 

Ik kon me niet meer sterk houden, ik keek alleen maar glazig voor me uit. De familie had het door en was het denk ik ook wel zat. Ze hielpen met opruimen en probeerde mij nog te troosten. Maar dat kunnen ze niet, ik moet het zelf doen.. Ik weet alleen niet hoe. Ze gingen weg, Michel kwam naast me zitten en ik huilde. Ik bleef huilen. Hij praatte zachtjes tegen me en zei dat we naar bed moesten gaan. Hij hielp me overeind en we gingen naar boven. Ik was zo moe, ik zakte gelijk in een diepe slaap.

Vandaag traditie getrouw ontbeten met oliebollen en appelflappen. Ik lig verder al de hele dag in bed. Te slapen, te rusten, zorgen dat ik geen pijn heb. Ik heb medicijnen gekregen om mijn baarmoeder samen te laten trekken. Er is namelijk nog een stolsel of restje placenta achtergebleven. Het voelt als een ongesteldheids kramp keer tien. Vloeien doe ik dus ook weer meer. Michel is met onze andere zoon in de weer, Demian is niet zichzelf. Het breekt Michel op. En ik kan niets.. Ik lig hier maar. Dit te schrijven terwijl ik het nieuwjaarsconcert heb aanstaan… Inmiddels zijn ze aan het schansspringen. Deze dag gaat aan me voorbij, morgen is het 14 dagen geleden. Ik kan het gewoon nog steeds niet geloven…..”

Deze oud en nieuw was 10x beter dan vorig jaar. Het is niet te geloven hoe anders het toch na een jaar is geworden. Zo raar hoe je gevoel toch weer veranderd. Dit keer waren we alleen met mijn schoonouders bij ons thuis. We hebben er een mooi avondje van gemaakt. Demian lag gewoon op bed en is overal door heen geslapen. Hij vond het vuurwerk toch niets. In tegenstelling tot zijn papa en mama, die dat schitterend vinden! We hebben weer aardig wat de lucht in geschoten. Prachtige pijlen. Voor onze Alex*, naar onze Alex*, de hemel verlicht. Ook de sterretjes mochten dit jaar niet ontbreken en daar konden we Demian nog net even voor porren. Een vriendin kwam nog even gezellig een wijntje drinken en een oliebol eten en verder keken we ‘ik hou van holland’. Om 12 uur waren we alle vier emotioneel. Ik voelde een opluchting en een opwinding. We hebben dit jaar doorstaan, we hebben het overleefd en we hebben het samen gered. We hebben het gered. Ik hou verschrikkelijk veel van Michel en het kritieke eerste jaar hebben we nu achter de rug. Velen gaan uit elkaar, maar wij zijn sterker geworden. Ik ben dankbaar daarvoor. Eens kijken wat het nieuwe jaar nu weer brengt. Nog zoveel liefdes-wensen… de wensballon was dit keer geen succes met de harde wind, dus we hebben toen maar een flink fikkie gestookt. Het was warm en vurig, net als mijn hart vol verlangen. Alles rook naar vuur. We hopen op een beter jaar. Champagne en kussen, we hebben mooie momenten gehad samen. Het was een gezellig en lekker avondje.
Dit keer stond ik op met een glimlach. Ik logeerde bij Demian op z’n kamer vanwege de knallen en heel zachtjes is hij naast me aan het spelen. Hij wilt me niet wakker maken, maar als hij ziet dat ik het ben geworden kruipt hij naast me op mijn matras. Ik knuffel hem plat en voel intens geluk me overstromen. ‘Mama houdt heeeeel erg veel van jou’ zeg ik. ‘Ik ook van jou’ zegt hij. En dan zegt hij ‘en van Alex!’ ‘Ja, mama ook lieverd.’ ‘En papa dan?’ ‘Ja papa ook..’ dan staat ie weer op en pakt zijn nieuwe boekje van Ollie en Piep (kerstgeschenk van de olifant en het kuikentje). Plots zegt hij ‘Ik wil dit boekje aan Alex geven, dan geven we het in de lucht en dan pakken we het weer terug..’ Ik smelt op de vroege ochtend en zeg ‘Dat is mooi schat, maar dat kan niet..’ ‘Waarom niet?’ ‘We kunnen het dan niet terug pakken’ ‘Dan gaan we toch in een raket?!’ Stelt hij opgewekt voor, een geniaal idee natuurlijk! Mijn hart verwarmt, mijn ziel ontspant, maar zijn kinderlijke onschuld breekt het ook een klein beetje. Om zijn geweldige idee niet gelijk de grond in te boren zeg ik rustig en bloedserieus ‘Ja schat dat kan, maar een raket kost alleen heel veel centjes..’ ‘Oh ja, die hebben we natuurlijk niet..’ zegt hij beteuterd, maar wel heel redelijk. En dan gaat hij gewoon weer door met spelen…. deze gesprekjes koester ik, het zijn de mooiste momentjes die er zijn. En dat dan al op 1 januari, ik begin mij dag met een glimlach! Helaas hebben we inderdaad weer niet de Staatsloterij gewonnen en het maakt ook niet uit. Ik zou al mijn geld en bezit inruilen om Alex* ermee terug te krijgen. Dat kan alleen niet… we zullen het hiermee moeten doen (geef dan toch maar die miljoen)… 

Laatst zei Demian ook al zoiets moois uit het niets in de auto ‘Papa’s verdriet vliegt naar hm toe…’ Het is mooi hoe kinderen het zien en daar kunnen volwassenen nog een hoop van leren! Ik leer nog elke dag…

Zo nu dus een jaar voorbij, een jaar lang konden jullie meelezen en meekijken in ons rouwproces. En rauw was het. Oprecht en eerlijk, puur en persoonlijk. Kwetsbaar en openbaar. Nu voel ik me anders dan een jaar geleden, de pijn is zachter geworden, het verdriet is veranderd. Het is er nog, vooral het gemis, maar rustiger. Ik weet nu dat ik ook weer kan lachen. Ik weet nu dat ik ook weer kan genieten. Een jaar tijd doet een heleboel. Hoewel ik weet dat ik er nog lang niet ben, heb ik wel veel stappen vooruit gemaakt. Zoveel geleerd. Alle eerste keren zijn achter de rug en de therapieën hebben zeker nut gehad. Het jaar heeft mij en ons ook heel veel gebracht. Ik heb liefde, hoop en vertrouwen, maar ik weet ook dat ons leven voorgoed veranderd is. Ik ben veranderd… en het is nog steeds ontdekken.
Het komende jaar wil ik me daarom gaan concentreren op verder herstel, ik blijf therapie volgen en rouwen op mijn manier. Ik wil me focussen op mijn lichaam en gezondheid, in de hoop zwanger te worden. Fit worden. Ik wil al mijn andere focus in Demian stoppen. We hebben nog een half jaartje samen en dan moet hij naar de basisschool. Daar wil ik nog van genieten en alles eruit halen wat er in zit. Ik wil tevens mijn aandacht geven aan mijn nieuwe ik. Ik zal blijven schrijven, maar het zal weer privé worden. Ik ga voorlopig stoppen en in ieder geval stukken minderen met deze blog… Ik wil me nu weer gaan richten op het échte leven. Ik wil weer leren met mensen om te gaan en me niet meer verstoppen achter internet. Ik wil weer leren te communiceren met iedereen op een normale manier. Ik wil mijn aandacht richten op het weer normaal deel nemen aan de maatschappij. Weer echt te leven, niet alleen op papier. Dit zal gaan met vallen en opstaan, want hoewel ik me ‘beter’ voel, zal ik het nooit helemaal zijn…

Er zal dus soms nog wat te lezen zijn, misschien een gedicht, maar ik deel het dan ook alleen nog maar op mijn Sterrenbaby-pagina op Facebook: https://m.facebook.com/sterrenbaby/?locale2=nl_NL,  zodat alleen de mensen die het écht willen lezen me kunnen volgen. Maar ik wil af van de druk die ik de laatste tijd voel. Ik wil meer tijd voor wat nu belangrijk is: Demian, Michel en ik. Verder ga ik mijn focus leggen op mijn boek, zodat ik wel anderen in de toekomst kan helpen. Want één ding wat dit jaar ontzettend goed voor me is geweest is alle steun, hulp, aandacht en liefde. Zonder jullie had ik het niet gekund! Zonder jullie wist ik niet dat ik het in me had. Ik wil jullie ontzettend bedanken voor alle reacties, berichtjes en positiviteit. Ik heb het enorm gewaardeerd en veel geleerd! Ik wil zoieso iedereen bedanken voor de onvoorwaardelijke steun en liefde van het afgelopen jaar! 

Het is geen afscheid, er zal vast wel een moment komen waarin ik van me af móet schrijven, maar voorlopig wil ik het weer wat meer zelfstandig kunnen, zonder die drang naar erkenning en ‘goedkeuring’. Ik wil dit jaar leren van mezelf te houden, die bevestigings-behoefte te laten varen en met mijn nieuwe ik door één deur te kunnen. Ik wil het zelf doen, en ik beloof dat ik het vraag als ik hulp nodig heb, hulp, maar dan in real life, face to face… Ik wil leren Alex* te laten ontplooien/ontwikkelen in mijn hart en huis. De rust en zekerheid vinden zonder schuldgevoel. Dat het weer wat meer van mezelf en ons gezin wordt, waarbij ik ook het strijden wat laat varen. Ik wil proberen te accepteren hoe het leven en andere mensen zijn. 

Hoewel dit allemaal zeker niet makkelijk wordt, vind ik zelf dat het tijd is. Tijd voor mezelf. Minder fel, minder impulsief en meer in balans. Dat gaat nog altijd het beste zonder zo tentoongesteld te staan…

Het is een nieuwe start, een nieuw begin. Een hoop goede moed en een hoop goede, gezonde voornemens. Het enige wat ik vraag is… Vergeet onze kleine Alex* niet, morgen niet, overmorgen niet, niet over één jaar, niet over 10 jaar. Denk nog eens aan hem, niet aan ons, maar aan hém. Zijn lichtje, zijn liefde mag niet doven… Hij is onze tweede zoon. Altijd in ons hart, altijd in ons gedachten en altijd deel van ons gezin. Ik hoop ook dat jullie dat zo ervaren. Hij is bijzonder. Wees dus lief voor elkaar, koester elkaar en help elkaar, zo zal hij door leven. Het is niet vanzelfsprekend, ik hoop dat jullie dat beseffen. Laat liefde lichten… en werk hard, net als Mies en ik.
Dat al onze en ieders wensen maar uit mogen komen. Een liefdevol, gezond en gezegend nieuw jaar, voor jullie allemaal… schrijf je lege boek vol… I know I always will..

Heel veel liefs, kusjes en knuffels,

Martine

Met speciale dank aan mijn Michel, mijn Demian, mijn Alex*, onze vrienden en vriendinnen, broers en zussen, ouders, lotgenoten en iedereen die zich betrokken heeft gemaakt! ❤



Leven 

Vorig jaar schreef ik dit op Facebook:

“Lieverds,

Voor mij geeft schrijven wat verlichting, opluchting en verwerking. Ik zal in het nieuwe jaar proberen de ellende op Facebook te beperken. Voor nu, de laatste dag van dit jaar, waarin we ook deze dag weer wat pech hebben, wil ik dit graag nog even met jullie delen:

Wat een jaar, wat een jaar… Waar te beginnen? Een verbouwing die zo mooi is geworden, maar wat letterlijk bloed, zweet en tranen heeft gekost. Gelukkig voelde we ons weer thuis, na een lange tijd zoveel frustratie en onmacht te hebben gevoeld. Alles van ons afgegooid met wat feestjes en Carnaval. Zo leuk met onze goede en gezellige vrienden. Toen heerlijk voor het eerst met alleen ons drieën op vakantie geweest om weer bij te komen. Blije en dankbare momenten en de zon ging weer schijnen! Dit veranderde al snel in een stromende regen. Mijn schoonvader was er bijna niet meer geweest en we werden toen al met beide benen op de grond gezet. Het leven: zo teer en kwetsbaar. Godzijdank krabbelde hij weer op en mochten we onze vreugde met iedereen delen: we waren weer in blijde verwachting!! En nog mooier mijn schoonzus ook!! ‘Hoe bestaat het?’ zeiden we nog… Een moeilijke tijd volgde; in zwanger zijn ben ik niet goed, lichamelijk en geestelijk bijna niet in staat om dat goed te laten verlopen. Opnieuw frustratie, onmacht en ongeduld. Zo veel ongeduld. Onbegrip van de buitenwereld, maar ook zoveel liefde en steun van zeker de meerderheid. Ons ventje 2 jaar, vrolijk en positief. Elke dag vechtend ons er doorheen slepend, tot het weer wat beter ging en de wanhoop in kracht veranderde. Elke dag een stukje dichterbij. Een beetje aansterken. Mijn lieve man die 30 werd en waarvan ik zoveel hou. Een fijne familie vakantie, waarin we alledrie door ziekte geveld met liefde zijn verzorgt. Helaas mijn contract uiteindelijk niet verlengd, maar ach die kleine, ons geluk, het enige wat echt telt, was er bijna. Een kleine herkansing met een liefdevol weekendje weg, overschaduwt door de uitzichtloze trieste situatie in de wereld. Depri… Helaas de laatste loodjes ook nog zwaar. Van kastje naar de wal in de medische molen: zwangerschapsdiabetes, spanning, onzekerheid, dieet en inmiddels gewoon compleet uitgeput. En toen… Ik hoef het niet meer te vertellen, onze Alex, hij was er……. we dachten gezond…. helaas dus niet……. Mooie dagen hebben we gehad, dankbaar voor alle liefde en al het moois wat ons ventje heeft laten zien en gebracht. Een waardig afscheid, een boodschap, een klein stukje afsluiting. Een mooi gebaar om de wereld een klein beetje beter te maken, voor baby’s zoals Alex in een kraamkliniek in Gambia. Vandaag als slagroom op het toetje weer naar het ziekenhuis omdat er opnieuw een stolsel/rest is achtergebleven. Nu eerst medicijnen en hopelijk volgende week geen curretage, anders beginnen we het nieuwe jaar gelijk al zo ‘goed’. 

Vandaag is dus vooral de angst aanwezig, wat als 2016 nog meer tegenslagen bevat? Wat dan?! Hoe om te gaan met dit verdriet, de onzekerheid en de angst van het onbekende? Ik weet het niet, maar zolang er mensen zijn om van te houden en die van ons houden moet ik vechten. Hoop en vertrouwen houden in een zonnige toekomst. Voor Alex, voor Demian, en voor Mijn Michel… Ooit zullen we weer stralen. We schieten vannacht de hoogste pijlen de lucht in, naar onze ster, denkend aan dit heftige jaar, maar zeker niet het rotste jaar (hoewel…) 

Maar het is juist ook moeilijk om dit jaar af te sluiten, want ik leef nog. ‘What does not kill you makes you stronger’… ..maar hoe weet ik dat 2016 zonniger wordt??? 

De kunst om te DURVEN leven moeten we opnieuw uitvinden……

Gelukkig staan we er niet alleen voor!! Michel, Demian, Alex en ik wensen jullie allemaal een Liefdevol en Gezond nieuw jaar!! Die kunnen wij wel gebruiken na dit toch wel heel rottige jaar 😢”

Ik weet niet waar ik het toen vandaan haalde… Nu schrijf ik dit:

2016, wat een bizar jaar. Het jaar van rouw. Diep verdriet, verscheurende pijn en meedogenloos verlies. Doorgaan, vallen en weer opstaan en dan weer keihard op je bek gaan. Mijn 30ste verjaardag, onze eerste tattoo’s, afscheid van mijn opa, een nieuwe baan, Moederdag met een schaduw, Vaderdag met een schaduw, feestjes begaan, feestjes doorstaan. Weer plezier maken. Lachen en huilen, vele huizen om in te schuilen. Zoveel tranen, het houdt niet op. Lotgenoten, bloggen en steun. Baby’s gezond geboren, een prachtige bruiloft en festivals. Dansend en drinkend. Zomervakantie in Frankrijk onder de oogverblindende sterrenhemel. Geluk? Altijd een gemis. Sporten, eten, trainen en weer vreten. Therapie, therapie en nog meer therapie. Nazomeren tussen de vlinders op het strand, met mijn kindje hand in hand. Demian’s mijlpalen, zijn voetbal, zijn poepen, zijn dino’s, zijn Paw Patrol en zijn Playmobil. Weekendjes weg, zwemmen en in bad. Alex in mijn hart. Zijn as, zijn levensboom, zijn erfenis. Nieuw leven. Rescue Baby Gambia, water. Toeval en seintjes, opgaan in de natuur. Nieuwe vriendschappen, oude vriendschappen, familie. Liefde, heel erg veel liefde, voor mijn drie mannen, mijn allesjes. King and Queen, liefde overwint. Gespleten in tweeën, nooit meer heel, nooit meer compleet, nooit meer mezelf. Maar wel veerkrachtig, strijdlustig, en trots, en sterk, en moedig… en hoopvol….. dat 2017 maar ‘meer’ mag brengen… Dankbaar én boos!! 2016 is voorbij… 

Wat een vreemd jaar. Ik heb dit jaar keihard gewerkt aan mezelf en aan rouw. Ik had nooit gedacht dat ik hier zou komen, dat dit jaar voorbij zou gaan. In het begin dacht ik dat er geen einde aan zou komen. Nog steeds zijn mijn dagen zo, ‘s ochtends zwaar, in de avond alweer beter. Alle dagen gaan gewoon weer voorbij. En het is ontzettend raar hoe die dagen zich dag voor dag opvolgen en opstapelen totdat er wéér een heel jaar om is. Gewoon weer een heel jaar voorbij.

En ik leef nog. Het was een maf jaar, dat je ook weer leuke dingen doet en doorgaat ondanks de pijn. Dat we weer kunnen lachen en genieten, had ik nooit verwacht. Ik dacht dat dat simpel weg nooit meer ging gebeuren. Maar je gaat je weer beter voelen. Tijd heel de wonden, alleen geneest het niet. Net als mijn litteken op mijn buik, het is dan weer wit, dan weer vuurrood. Het gemis blijft, de onzekerheid blijft…

Ik weet niet zo goed hoe ik het af moet sluiten. Ik sta weer voor een drempel. Gelukkig is dit jaar voorbij, een jaar wat ook zoveel heeft gebracht, maar het was een uitputtingsslag. Onrustig. We hebben hoop en goede moed. Het kan nooit erger worden dan afgelopen jaar (als er niemand dood gaat tenminste). Maar we kunnen niet in de toekomst kijken, antwoorden op de waarom-vragen ga ik nooit krijgen. Hoe het verder gaat? Ik heb werkelijk geen idee en dat is zwaar. Michel en ik hadden er het gisteravond over. We staan stil, ons leven op pauze. We hadden alles keurig uitgestippeld, maar veel is veranderd, wij zijn anders. En terwijl wij planden leefden het leven ons. In het nieuwe jaar, dus weer leven. Vooruitgaan. Dag, na dag, na dag, totdat ik terug kan kijken en weer kan zeggen: ik leef nog…leven met de dood… 

Afscheid

Gister was een troosteloze dag, heel anders dan vorig jaar toen het zonnetje fel scheen. Weer een teleurstelling te verwerken en nog steeds niet fit. Michel zou een halve dag gaan werken, dus ‘s ochtends had ik tijd voor mijn vriendin uit Denemarken. Het was fijn en gezellig, er was alleen geen normaal gesprek met haar te voeren. Demian is momenteel nogal dwars en aan het puberen. Hij is schreeuwerig, vervelend en berg je maar als hij zn zin niet krijgt. “Ik ben drie en ik doe het nie”, is ook van toepassing. Alles is strijd, het kost enorm veel energie, die ik nog steeds nauwelijks heb. Toen we Michel op gingen halen van zn werk, voelde hij zich ook niet helemaal fit. Het was mistig en koud. We wilden eigenlijk naar de boom gaan, maar dat leek ons nu toch niet echt een goed idee. We bleven dus maar de hele middag thuis hangen, konden niets bedenken om te doen, maar hadden ook nergens puf voor. Een troosteloze dag. Een handje vol mensen had deze ook maar onthouden, dus er kwam heel af en toe een lief berichtje binnen. Pas toen ik het op Facebook zetten, herinnerden men zich het weer. Het is de bittere confrontatie over hoe het leven verder gaat, zonder dat wij er nog steeds volledig aan deel nemen. Wij blijven achter met ons stille verdriet. Een jaar geleden hielden we een prachtige afscheidsdienst voor Alex* waarna hij gecremeerd werd. Het is het moeilijkste, zwaarste en hardste wat ik ooit in mijn leven heb moeten doen en ik hoop dan ook dat ik zoiets nooit meer hoef mee te maken. De pijn en het trauma ervan is haast niet te beschrijven. We spelen wat met Demian, maar ik vind het moeilijk dat we niet naar de boom kunnen. De dvd van de afscheidsdienst hebben we nooit ontvangen, wat me ook nog steeds veel zeer doet, dus ik kan niets met deze dag. Ik denk er constant aan, maar ik kan er niets mee. Steeds zie ik voor me hoe het was en het maakt me verdrietig en bang. Ze zeggen ‘afscheid nemen bestaat niet, ik ga wel weg, maar verlaat je niet’ maar dat is in de praktijk toch hele andere koek. Zijn lichaampje is weg, tot as vergaan, het tastbare is weg. Alleen de foto’s van die dag is alles wat ik nog heb. En ik moét ze weer even bekijken, hoe pijn het ook doet, ze zijn van mij en me zo ongelooflijk dierbaar. Het was écht. De tijd doet namelijk iets heel raars met je. Je ‘vergeet’, je herwint kracht, je veert op. En dat maakt het makkelijker, maar ook moeilijker, want elke dag die verstrijkt is verdere verwijdering van mijn zoon. Steeds gaat hij iets meer naar de achtergrond. Ik had namelijk echt niet zo’n slechte dag gister. Het verdriet wordt anders, het verlaat je meer en meer. Je overlevingsdrang en levenslust winnen het van de pijn, dat moet, zo is het leven en het lichaam. Het litteken blijft uiteraard en van tijd tot tijd ettert dat vreselijk, maar er zijn ook momenten dat het goed gaat. We aten ‘s avonds lekker sushi, zoals we vorig jaar ook hadden gedaan. We vierden het leven en proosten op ons mannetje. Wat kunnen we anders? 
Het blijft enorm zoeken naar de invulling van ons verlies. Het rouwproces is nog steeds in ontwikkeling. Maar dat het belangrijk is om deze dagen te gedenken is duidelijk. Heel even is dat lijntje met ons kind dan weer zichtbaar. Hoewel het steeds meer iets van onszelf gaat worden, hoop ik niet dat hij vergeten wordt als de jaren verstrijken. Het is een eenzaam verdriet… voor ons is het zo anders dan voor iedereen om ons heen… dat besef begint ook steeds meer te komen. Wéér een afscheid dus.

“Do not stand at my grave and weep,

I am not there, I do not sleep.

I am a thousand winds that blow,

I am the diamond glints on snow,

I am the gentle showers of rain,

I am the fields of ripening grain,

When you awaken in the morning’s hush?

I am the swift uplifting rush,

Of beautiful birds in circling flight,

I am the soft stars that shine at night,

I am in the flowers that bloom,

I am in a quiet room,

I am in the birds that sing,

I am in each lovely thing,

Do not stand at my grave and cry,

I am not there. I did not die.”

(Mary Elizabeth Frye)

Ik zag dit gedicht voorbij komen, en dat is typisch, want het was nou net iets waar ik nog over wilde schrijven. De hele tijd ben ik al op zoek naar wat ik nu geloof en naar antwoorden. Waar is mijn ventje? Kijkt hij mee? Zit hij in de kleine dingen? Geeft hij af en toe een seintje? Het sluit aan bij wat ik net schrijf. Ik zoek en vind hem in alles om me heen, want een definitief afscheid is onmogelijk te verdragen. Dat lijntje moet af en toe zichtbaar blijven, al is het maar voor ons alleen… helemaal loslaten gaat niet, vastklampen aan een dood lichaampje of graf ook niet… balans…

Als ik dit schrijf stuurt iemand me een liedje toe, dat bedoel ik nou, toeval bestaat toch niet? Die seintjes…

‘Wanneer zie ik jou weer terug’ van K3:

iedereen zegt dat jij nu in de hemel bent

een betere plek je wordt er vast verwend

nee ik moet niet huilen 

want ik weet dat jij van mij houdt

maar ik zou alles ruilen 

voor nog een seconde met jou

wanneer zie ik jou terug

mijn engel die over me waakt

wanneer zie ik jou terug

een ster die naar me knipoogt en me nooit verlaat

die elke avond aan de hemel staat

iedereen zegt dat jij nu vast geen pijn meer voelt

weet iemand echt wat men daar dan mee bedoelt

nee ik moet niet treuren want ik weet toch jij ziet me graag

wat er morgen ook mag gebeuren maar wie antwoordt echt op mijn vraag

wanneer zie ik jou terug

mijn engel die over me waakt

wanneer zie ik jou terug

een ster die naar me knipoogt en me nooit verlaat

die elke avond aan de hemel staat

en als ik in mijn bed lig vannacht

en als een nieuwe ster naar me lacht

weet ik dat jij voortaan altijd bij me bent

ik heb jou herkend

wanneer zie ik jou terug?

mijn engel die over me waakt

wanneer zie ik jou terug?

mijn ster die naar me knipoogt en me nooit verlaat

die elke avond aan de hemel staat.

Toen ik hem vorig jaar voor de allerlaatste keer zag brak mijn hart. We moesten gedag zeggen tegen onze eigen zoon. Zijn gezichtje, een kusje, een aai, tranen, laatste zachte woordjes en toen ging de deksel op zijn wiegje. Hoe graag had ik hem niet aan iedereen willen laten zien?! Hoe graag had ik gewild dat hij voor altijd bij ons kon blijven?! Hoe graag had ik gewild dat hij in ieders leven zo belangrijk zou blijven als in het onze?! Hoe graag wil ik hem nu nog één keertje vasthouden en zien?! 

Maar het kan niet. Dus ik zoek hem in de lucht, in de wolken, in de sterren, in vlindertjes, in olifantjes, in een foto, in een boom, in een konijntje, in Demian. En het gekke is, is dat ik hem vooral buiten voel. In de natuur. Ik voel zijn aanwezigheid veel meer als ik buiten ben dan binnen. Alsof ik denk dat hij ons veel beter kan zien dan. Ik praat ook alleen maar tegen hem als ik buiten ben, ik praat meestal tegen de sterren als ik ‘s avonds uit mijn werk kom. Ik kijk liever omhoog dan naar de grond. Ik voel me prettiger buiten dan binnen, omdat ik hem in ‘leven’ meer kan vinden dan in voorwerpen. De voorwerpen binnen zijn weer meer zodat hij óns kan vinden. Dat boompje en lichtjes in de tuin, zodat hij ons huis altijd vanaf zijn wolkje kan zien. En de kaarsjes die branden binnen, zodat hij weet dat we dat vlammetje in ons hart blijven ontsteken. Want dáár zit hij, in ons hart, maar ik blijf bang dat Alex* dat niet kan zien en voelen. Het is een worsteling. Ik hoop maar dat hij dat glas wijn kan zien, de foto’s die zijn gebroken moeder bekijkt, dat mooie plankje wat ik voor hem heb gemaakt. Ik zei het al eerder; omdat er iemand in de hemel is die we lief hebben, is er een stukje hemel bij ons thuis. Ik geloof niet in de hemel, maar zolang ik nog geen geruststelling heb met alleen voelen in mijn eenzame hart, zal ik blijven zoeken naar verbinding en erkenning op andere manieren. Ik zal zijn gezichtje onthouden. Ik zal de afscheidsdienst nooit vergeten. Ik zal hem blijven benoemen. Ik weet niet of ik hem ooit nog terug zie en óf hij ons nu kan zien… maar áls het wel zo is dan weet ik dat hij trots op ons kan zijn. Want hoewel ik het niet zeker weet, ik doe het toch maar, voor het geval dat. En ik blijf hem vinden in de natuur, omdat mij dat troost. En ik blijf hem missen, ook al doen anderen dat steeds minder. En ik zal van hem blijven houden, ook al wordt mijn verdriet anders..

Lieve schat,

Zo stil en zo verloren ging je weg

En het leven gaat medogenloos door

De sterren verruilen zich voor de zon

En niemand weet van het verdriet ervoor…

Loslaten

Jou te moeten laten gaan

Is het moeilijkste

Wat ik ooit heb moeten doen

In de kou blijven staan

Is het zwaarste

Uit mijn herinnering van toen

Leeg en verloren

Zo stil werd het ineens

Loslaten wat ik lief heb

Vasthouden eveneens